Zamknij
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Galeria
Nasza sonda
Baza firm
Starostwo Powiatowe Pajęczno
Urząd Marszałkowski w Łodzi
Powiatowy Urząd Pracy w Pajęcznie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi
Źródło
epodreczniki
Karta dużej rodziny

Emerytury, renty, dodatki

 
USTALENIE EMERYTURY LUB RENTY

Pracodawcy zobowiązani są do przygotowania wniosku o emerytury i przedłożenia go za zgodą pracownika organowi rentowemu nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emerytury, a w przypadku renty z tytułu niezdolności do pracy – na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłków chorobowych. Z wnioskiem o świadczenie może wystąpić sam zainteresowany – bez pośrednictwa pracodawcy. Do wniosku należy dołączyć określone przepisami dokumenty, mające wpływ na prawo do świadczeń i ich wysokości. Oprócz wypełnienia formularza wniosku konieczne jest także wypełnienie formularza ZUS RP-6, w którym oprócz danych personalnych należy zamieścić informacje o przebytych okresach składkowych i nie składkowych.

Do celów emerytalno – rentowych dokumentami nie potwierdzającymi są:
- pisemne zaświadczenie zakładu pracy – pracodawcy, w tym: umowy o pracę, pisma kierowane przez zakład pracy do pracownika w czasie trwania zatrudnienia (Np. o powołaniu, mianowaniu, angażowaniu, zwolnieniu, wyróżnianiu, udzieleniu urlopu), jeżeli na ich podstawie można ustalić okres zatrudnienia,
- legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca odpowiednie wpisy,
- wydane przez ZUS potwierdzenie ubezpieczenia – organ rentowy poświadcza we własnym zakresie,
- orzeczenie sądu.

Zaświadczenie, o którym mowa wyżej, powinno być wystawione przez pracodawcę lub prawnego następcę pracodawcy, a w przypadku braku następcy prawnego przez jednostkę przechowującą dokumentację zlikwidowanego lub przekształconego zakładu pracy, np. organ założycielski, firmę przechowalniczą lub archiwum.
W razie braku możliwości udowodnienia okresu zatrudnienia pisemnymi dowodami w niektórych przypadkach dopuszcza się przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków – za okres sprzed 19 listopada 1991r. Ocena przedłożonych zeznań świadków w konfrontacji z innymi dostępnymi w danej sprawie dowodami należy do właściwości organu rentowego. Organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji.

Zapamiętaj
- podstawą do ubiegania się o emeryturę lub rentę jest formularz ZUS Rp-1,
- wniosek powinien m.in. Zawierać imię i nazwisko, datę urodzenia, miejsce zamieszkania, wskazanie rodzaju świadczenia, o które się ubiega, oraz podpis osoby uprawnionej do zgłoszenia wniosku,
- postępowanie w sprawie świadczenia może być wszczęte na wniosek osoby zainteresowanej oraz pełnomocnika.
- 30 dni – tyle na ZUS na wydanie decyzji w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości.


Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. O emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Z 2004r. Nr 39, poz.353 z późn. zm.).

Termin dla obywatela
30 dni

Termin dla urzędu
30 dni

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
Oddział ZUS.

Eksperci radzą
PRZEMYSŁAW PRZYBYLSKI
rzecznik prasowy ZUS

Postępowanie w sprawie świadczenia może być wszczęte nie tylko na wniosek osoby zainteresowanej. Wniosek taki może być zgłoszony przez jej pełnomocnika. Pełnomocnictwo lub zgoda powinny być udzielone przez zainteresowanego na piśmie. ZUS opracował formularz wniosku Zus Rp-1 wniosek o emeryturę - rentę z tytułu niezdolności do pracy. Taki formularz można uzyskać w placówkach zakładu lub od pracodawcy, można tez wydrukować formularz tego wniosku ze strony internetowej ZUS.

KATARZYNA SAŁAJCZYK
ekspert Centrali ZUS

Okresy składkowe i nie składkowe mogą być potwierdzone przez pracodawcę lub jego następcę prawnego ( świadczenia pracy, wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, zaświadczenia) bądź też inne organy, np. Urząd pracy, WKU.W przypadku braku pracodawcy lub jego następcy, zaświadczenie o okresach zatrudnienia wystawia jednostka przechowująca dokumentacje zlikwidowanego lub przekształconego zakładu pracy. W razie braku możliwości udowodnienia okresu zatrudnienia pisemnymi dowodami, w niektórych przypadkach dopuszcza się przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków – za okres sprzed 19 listopada 1991r.

Ważny adres:
www.zus.pl
DODATKI DO RENT I EMERYTUR

Zgodnie z ustawą emerytalna osoby pobierające renty z tytułu niezdolności do pracy oraz emerytury mające prawo do dodatku pielęgnacyjnego oraz do dodatku dla sieroty zupełnej. Natomiast nie ma żadnych dodatków.
Prawo do dodatku pielęgnacyjnego maja:
– osoby uprawnione do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia.

Natomiast niektórzy emeryci i renciści w zależności od posiadanych uprawnień maja prawo do następujących dodatków: - dodatek pielęgnacyjny, za tajne nauczanie,
- dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji,
- dodatek dla sieroty zupełnego,
- dodatek kombatancki, świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego,
- dodatek kompensacyjny,
- świadczenia pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionych kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych- w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy,
- świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR – w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy.

Jak mówi Przemysław Przybylski, rzecznik prasowy ZUS – w przypadku osób uprawnionych do renty rodzinnej, które równocześnie maja status sieroty zupełnej, otrzymują także dodatek dla sieroty zupełnych. Zasady przyznawania tych dodatków oraz zasady waloryzacji tego dodatku określa ustawa o emeryturach i rentach z FUS.

Dodatku pielęgnacyjnego nie otrzymują osoby przebywające w zakładzie opiekuńczo – leczniczym.

Wymagane dokumenty:
- dowód przyznania renty lub emerytury,
- orzeczenie o niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji,
- dokument potwierdzający fakt ukończenia 75 lat.

W związku z prawem do dodatku dla sieroty zupełnej:
- dokumenty potwierdzające prawo do renty rodzinnej,
- akty urodzenia i zgonów rodziny.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 z późn. zm.).

Termin dla obywatela
niezwłocznie

Termin dla urzędu
zależy od sprawy

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
Oddział ZUS, a w przypadku kombatantów zaświadczenia o uprawnieniach wydaje Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Ekspert radzi
KAZIMIERZ SUJKA
dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Siedlcach

Zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. O emeryturach i rentach z FUS( Dz. U. Z 2004r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba taka została uznana za całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat. Dodatku pielęgnacyjnego nie otrzymują osoby przebywające w zakładzie opiekuńczo – leczniczym lub w zakładzie pielegnacycjno – opiekuńczym, chyba ze przebywają poza tą placówka przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Wysokość dodatku pielęgnacyjnego jest zmienna. Aktualnie od 01 marca 2006r. dodatek pielęgnacyjny wynosi 153,19 zł.

Ważny adres:
www.zus.pl
ŚWIADCZENIA PRZEDEMERYTALNE

Świadczenie przedemerytalne przyznawane jest na wniosek zgłoszony przez osobę ubiegające się o to świadczenie – druk ZUS Rp-26. Wniosek powinien być złocony w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, przy czym za miejsce zamieszkania uważa się miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały.

Osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne wniosek o to świadczenie zobowiązana jest zgłosić w terminie nieprzekraczającym 30 dni od wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu przyświadczającego 6- miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Jest to warunek wymagany do przyznania świadczenia. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ rentowy – na wniosek osoby zainteresowanej - może przywrócić termin na złożenie tego wniosku.

W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne wykonywała zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia albo, zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, które to zatrudnienie i prace są wliczone do

6- miesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, wniosek o świadczenie przedemerytalne należy złożyć w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od ich ustania. Termin ten nie podlega przywróceniu.

Niezbędne dokumenty (do dołączenia do wniosku):
- świadectwo pracy zawierające podstawę rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego,
- dokument pozwalający na ustalenie przyczyn uzasadniających rozwiązania stosunku pracy, jeżeli świadectwo pracy nie potwierdza tych okoliczności,
- postanowienie sądu o zgłoszeniu upadłości – w przypadku osób, które prowadziły pozarolnicza działalność,
- dokument wydany przez powiatowy urząd pracy, poświadczający: co najmniej 6 - miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, fakt aktualnego zarejestrowania jako bezrobotny oraz potwierdzenie, iż w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnego wnioskodawca – bez uzasadnionej przyczyny – nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
- dokument potwierdzający wykonywanie innej pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia,
- zaświadczenie powiatowego urzędu pracy o dacie zarejestrowania osoby, która utraciła prawo do rety,
- dowody potwierdzające przebyte okresy składkowe i nie składkowe oraz ewentualne okresy pracy w gospodarstwie rolnym.

Decyzje w sprawie świadczenia przedemerytalnego wydaje organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania, w którym osoba ubiegająca się o to świadczenie złożyła stosowny wniosek.

Potrzebne zaświadczenia:
Niezbędne jest poświadczenie o sześciomiesięcznym okresie pobierania zasiłku.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004r. O świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. Nr 120, poz.1252).

Termin dla obywatela
30 lub 14 dni

Termin dla urzędu
brak

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
Oddział ZUS właściwy dla miejsca zamieszkania.

Eksperci radzą
PRZEMYSŁAW PRZYBYLSKI
rzecznik prasowy ZUS

Świadczenie przedemerytalne przyznawane jest na wniosek zgłoszony przez osobę ubiegającą się o to świadczenie - druk ZUS Rp – 26. Wniosek powinien być złożony w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne wniosek o to świadczenie zobowiązana jest zgłosić w oddziale ZUS w terminie nieprzekraczającym 30 dni od wydania przez powiatowy urząd pracy dokumenty poświadczające 6 – miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Jest to jeden z warunków wymaganych do przyznania świadczenia. W szczególnie uzasadnionych wypadkach organ rentowy – na wniosek osoby zainteresowanej – może przywrócić termin na złożenie wniosku.

KATARZYNA SAŁAJCZYK
ekspert centrali ZUS

W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne w trakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wykonywała prace interwencyjne lub roboty publiczne, które to zatrudnienie ustanie po upływie 6 – miesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, wniosek o świadczenie przedemerytalne należy złożyć w nieprzekraczającym terminie 14 dni od ustania tego zatrudnienia. Termin ten nie podlega przywróceniu.

Ważny adres:
www.zus.pl
KAPITAŁ POCZĄTKOWY

Pracodawcy są zobowiązani do kompletowania dokumentacji niezbędnej do ustalenia kapitału początkowego tym pracownikom, za których przekazują do zakładu imienne raporty miesięczne. Obowiązek ten dotyczy pracowników urodzonych po 1948 roku, którzy nie maja ustalonego prawa do emerytury.

Przepisy dopuszczają możliwość przekazania przez ubezpieczonego wniosku o ustalenie kapitału początkowego wraz z dokumentacja bezpośrednio do organu regimentowego takim przypadku ubezpieczony zobowiązany jest do powiadomienia pracodawcy o tym fakcie. Organ rentowy na podstawie otrzymanej dokumentacji ustala i wydaje decyzję w sprawie kapitału początkowego. Organem właściwym do wydania decyzji jest ten oddział ZUS, na terenie którego wnioskodawca(ubezpieczony) jest zameldowany na pobyt stały. Jeżeli wnioskodawca mieszka na terenie działania oddziału ZUS innego niż ten, do którego pracodawca przekazał dokumenty, oddział ten otrzymana dokumentacje przekaże do oddziału rentowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego. O przekazaniu dokumentacji w powyższym trybie oddział ZUS informuje zarówno ubezpieczonego, jak i pracodawcę. Organ rentowy zwraca ubezpieczonemu oryginały dokumentów po ich wykorzystaniu, z wyjątkiem zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (na druku Rp – 7).

Bez pośrednictwa pracodawcy kompletują wnioski o ustalenie kapitału początkowego osoby:
- wykonujące umowę zlecenia lub umowę agencyjną,
- współpracujące z osoba prowadzącą pozarolniczą działalność albo wykonującą umowę agencyjna lub umowę zlecenia,
- pobierające z powiatowego urzędu pracy zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium,
- pobierające z pomocy społecznej zasiłki stałe lub gwarantowane zasiłki okresowe,
- mieszkające za granicą, które nie są objęte obecnie ubezpieczeniem społecznym w Polsce,
- opłacające składki na własne ubezpieczenie emerytalne i rentowe,
- nie pozostające w ubezpieczeniu.

Osoby te składają wnioski wraz dokumentami bezpośrednio w jednostce organizacyjnej ZUS najbliższej miejsca zamieszkania. Osoby bezdomne wniosek o ustalenie kapitału początkowego wraz z dokumentacja składają w dowolnej jednostce organizacyjnej ZUS.

W przypadku zgłoszenia wniosku o ustalenie kapitału początkowego przez pełnomocnika – należy dołączyć pełnomocnictwo.

Jak przypomina Przemysław Przybylski, rzecznik prasowy ZUS, kapitał początkowy, nazywany także hipoteczna emerytura, jest ustalony dla osób które urodziły się po 31 grudnia 1948r. a więc obejmuje osoby które w dniu 1 stycznia 1999r. pracowały lub były ubezpieczone w ZUS ( ważne jest, by staż ubezpieczeniowy wynosił co najmniej 6 miesięcy). Osoby takie maja obowiązek złożenia do końca 2006 roku dokumentów bodących podstawa do wyliczenia kapitału.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. O emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Z późn. zm.).

Termin dla obywatela
brak

Termin dla urzędu
brak

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
W Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Ekspert radzi
ZUZANNA TUROWSKA
Naczelnik Wydziału Kapitału Początkowego w ZUS

Do obliczania kapitału potrzebne są te same dokumenty, które obecnie składką osoby występujące o ustalenie emerytury. Dokumentacje potwierdzającą okresy składkowe i nie składkowe oraz wysokość osiągniętego wynagrodzenia ( dochodu) ubezpieczeni dołanczają do wypełnionego wniosku o ustalenie kapitału początkowego ( druk ZUS Kp - 1), w którym podają m.in. Swoje dane identyfikacyjne (m.in. Nazwisko, imię, datę urodzenia, PESEL) oraz kwestionariusz dotyczącego okresów składkowych i nie składkowych (druk: ZUS Rp-6). W kwestionariuszu należy więc podać wszystkie okresy, które mogą mieć wpływ na wysokość kapitału początkowego, np, okresy pracy, studiów, służby w wojsku, wychowywania dzieci do lat 4, wykonywania samodzielnie zawodu, prowadzenia działalności gospodarczej itp. Osoby które prowadziły działalność gospodarczą lub współpracowały przy prowadzaniu działalności gospodarczej oraz osoby które samodzielnie wykonywały zawód w kwestionariuszu powinny podać: okres tej aktywności zawodowej i adres, pod którym prowadzona była działalność, współpraca lub wykonywany zawód.

Ważny adres:
www.zus.pl
PRZYSTĄPIENIE DO OFE

Osoby urodzone się do końca 1948r. pozostały w starym systemie emerytalnym.

Nie wybierały OFE i przechodzą na emeryturę według starych zasad. Z kolei osobom urodzonym po 1948r. a przed 1969r. pozostawiono możliwość wyboru - mogli wejść do II filara ( poza wyjątkiem do końca 1999 roku ) lub nie.

Natomiast wszystkie osoby urodzone po 1968 r. muszą obowiązkowo zawrzeć umowę z OFE. Ci z pośród nich, którzy pracowali w czasie wprowadzenia reformy, mieli na to czas do końca września 1999 r. Osoby obecnie podejmujące zatrudnienie ( lub inną działalność zarobkowa), która skutkuje powstaniem obowiązku ubezpieczenia emerytalnego ( są z tego tytułu odprowadzane składki do ZUS) musza podpisać umowę w ciągu 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

Gdy tak nie postąpiła, ZUS wzywa ich do zawarcia takiej umowy, a jeżeli mimo to jej nie podpiszą, wylosuje im fundusz 9 losowanie odbywa się w styczniu i lipcu). Aby tego uniknąć, trzeba zawrzeć umowę z OFE najpóźniej do 10 stycznia lub do 10 lipca, choć najlepiej zrobić to jak najszybciej po podjęciu pracy. Osoby wylosowane trafiają do funduszy najlepiej wypadających w rankingach ogłaszanych przez organ nadzoru, a dodatkowo najmniejszych.

ZUS powinien przekazywać na konto do OFE 7,3 proc. tzw. podstawy wymiaru składki ( dla pracownika jest to jego pensja brutto). Od każdego 1000 zł pensji pracownika do funduszu powinno więc trafić 73 zł. Reszta składki emerytalnej, tj. 12,22 proc. podstawy ( 19,52 proc. - 7,3 proc. = 12,22 proc.) zostaje w ZUS.

Przekazanie pierwszej składki do OFE powinno nastąpić w najbliższym terminie płatności składek emerytalnych odprowadzanych przez pracodawcę do ZUS. Stanie się ta pod warunkiem że zakład zostanie powiadomiony przez fundusz o fakcje zawarcia przez osobę ubezpieczona umowy o przystąpieniu do II filaru. Składki za ubezpieczenie są wysyłane do ZUS następnego miesiąca po świadczeniu pracy - składka za prace w marcu będzie przekazana w kwietniu. Jeżeli ZUS otrzyma do końca marca od OFE zawiadomienie ( droga elektroniczna) o zawarciu takiej umowy, jest zobowiązany składkę podzielić. Fundusze maja 6 dni roboczych – od daty podpisania deklaracji - na zgłoszenie ich członka do ZUS.

Aby podpisać umowę z wybranym OFE, najlepiej zadzwonić jest na infolinie wybranego przez siebie funduszu ( numery znajdują się na stronach www.knuife.gov.pl) i poprosić, aby skontaktował się z nami przedstawiciel OFE. Podpisanie deklaracji trwa kilka minut ( trzeba dysponować własnymi danymi identyfikacyjnymi – PESEL, NIP, seria i numer dowodu) i jest bezpłatne.

Wymagane dokumenty:
Własne dane identyfikacyjne i deklaracja przystąpienia.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997r. O organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (tj. Dz. U. z 2004 r. nr 159, poz. 1667 z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.).

Termin dla obywatela
7 dni roboczych

Termin dla urzędu
brak

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
W funduszu, do którego chcemy przystąpić.

Warunki podpisania umowy
Podleganie obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego.

Eksperci radzą
MARLENA MARCZAK - OBRĘBOWSKA
kierownik Działu Obsługi Funduszy Emerytalnych w Pekao Financial Services

osoba mająca do wyboru 15 działających obecnie na rynku OFE powinna sprawdzić wyniki z inwestycji, jakie osiągały one do tej pory – zarówno w oficjalnych rankingach KNUiFE jak i od początku działalności. Trzeba też sprawdzić jakie opłaty pobierze PTE. Obecnie większość towarzystw ( wyjątkiem jest Alians) pobiera identyczną prowizję, natomiast opłata za zarządzanie bezpośrednio związane jest z wielkością funduszu. Trzeba też rozważyć, jakie sposoby dostępu do informacji ostanie konta o stanie kata zaoferuje OFE ( Internet, WAP, telefon, poczta itp.)

WOJCIECH WYSZYŃSKI
Instytut Ekonomii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Osoby które samodzielnie nie wybrały OFE, oprócz tego, że mogą należeć do przypadkowego funduszu, do którego wylosuje ich ZUS – musza się też liczyć z ewentualnymi stratami finansowymi. Po pierwsze, gdy zechcę zmienić OFE przed upływem 2 lat, będą musiały za to zapłacić, w pierwszym roku opłata ta wynosi 160 zł, a w drugim 80 zł. Dodatkowe straty mogą wynikać z tego, że należna OFE część składki emerytalnej nie jest przekazywana do II filaru za okres od np. podjęcia pracy do daty losowania ( może to być 6 miesięcy).pieniądze te są w tym czasie zdeponowane przez ZUS na nie oprocentowanym rachunku, a po losowaniu zakład przekazuje OFE nie zwaloryzowaną, nominalną wartość składek.

Ważny adres:
www.knuife.gov.pl
www.igte.com.pl
ROZŁOŻENIE SKŁADEK NA RATY

Rozłożenie na raty składek do ZUS jest stosowane:
- gdy płatnik juz ma zaległości, ale chce spłacić w ramach układu ratalnego,
- gdy firma nie posiada jeszcze zaległości, ale samo odroczenie terminu płatności ( patrz hasło odroczenie terminu płatności) było by nie wystarczającą ulgą i dlatego chce uregulować należności w ratach.

Ubiegając się o tę ulgę, płatnik powinien przeanalizować własne możliwości finansowe, gdyż wysokość rat można zróżnicować, np. pierwsze raty mogą być niższe a następne rosnąć.

Termin na jaki udzielona jest ta ulga, zależy przede wszystkim od stanu finansów ubezpieczeń społecznych, kwoty zaległości i możliwości płatników dłużnika. Jednak termin płatności pierwszej raty wyznaczony jest nie później niż 30 dni od dnia podpisania umowy z ZUS. Ponadto do każdej raty układu ratalnego doliczana jest opłata prolongacyjna.

Jeśli firma nie opłaci dwóch kolejnych rat, opłaci je w zaniżonej kwocie lub gdy kwota zaległych rat przekroczy wartość dwóch kolejnych rat, umowa o ratalnej spłacie zadłużenia może zostać przez ZUS rozwiązana. Stanie się też tak, gdy firma nie wywiąże się z obowiązku opłacenia bieżących składek ( przez okres dłuższy niż 14 dni od terminu płatności).Jeżeli jednak jest to spowodowane względami gospodarczymi lub innymi ważnymi powodami, dyrektor oddziału ZUS może ( na wniosek płatnika) utrzymać ulgę w mocy pod warunkiem uregulowania należności wynikających z nieopłaconych rat lub nieopłaconych w terminie składek bieżących, wraz z odsetkami za zwłokę.

Wniosek płatnika do ZUS o udzielenie ulgi powinien zawierać wszystkie niezbędne dane dotyczące firmy i informację, na jaki czas chciałby, aby została ona przyznana. Zobowiązany powinien też we wniosku opisać własne problemy finansowe, dołączyć do niego dokumenty je potwierdzające oraz przedstawić argumenty wskazujące, że udzielenie ulgi przyczyni się do stabilizacji sytuacji i poprawy płynności finansowej. Mogą to być na przykład wyciągi z kata firmowego, sprawozdania finansowe, bilans czy księga przychodów i rozchodów ( do wglądu).

Wymagane dokumenty:
Wniosek płatnika z wymaganymi przez ZUS załącznikami.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (D.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.).

Termin dla płatnika
dowolny

Termin dla urzędu
bez zwłoki

Opłata
prolongacyjna

Gdzie załatwić?
W placówce ZUS, w której firma rozlicza się ze składek.

Warunki uzyskania ulgi
Decyzję podejmuje ZUS.

Ekspert radzi
TERESA NOWAK
Ekspert z centrali ZUS w Warszawie

Wniosek płatnika o układ ratalny powinien być rozpatrzony przez ZUS bez zbędnej zwłoki. Jednak zgodnie z przepisami, udzielenie ulgi następuje w formie umowy, co oznacza, że w przypadku udzielonych ulg nie maja zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawach o udzielenie ulgi ZUS postępuje zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie cywilnym. Trzeba zaznaczyć, że postępowanie przyspiesza poprawnie złożony i udokumentowany wniosek, który umożliwia właściwą ocenę spełnienia warunków przy ubieganiu się o ulgę. W takiej sytuacji ZUS nie musi zwracać się do firmy o uzupełnienie wniosku, co skraca procedurę podejmowania decyzji.

Ważny adres:
www.zus.pl
www.e-inspektorat.pl
UMORZENIE SKŁADEK ZUS

Warunkiem do umorzenia przez ZUS należności z tytułu składek jest tzw. Całkowita nieściągalność firmy. Zachodzi, gdy:
- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku, pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe,
- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
- wysokość nie opłacanej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majtku, z którego można prowadzić egzekucje,
- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W tym przypadku umorzeniu podlegają składki w części finansowane przez płatnika - nie składki finansowe przez ubezpieczonych. Do czasu ich przedstawienia ZUS może dochodzić zaległych należności. Składki te były potrącone przez płatnika z wynagrodzenia ubezpieczonych i powinny być przekazane do ZUS. Mimo że katalog przypadków, w których zachodzi nieściągalności, jest zamknięty, to nawet, gdy ona występuje, ZUS nie musi umorzyć zaległych należności. Podejmując decyzje, bierze pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy.

W stosunku do osób prowadzących pozarolnicza działalność gospodarczą( opłacają składki za siebie) istnieje możliwość umorzenia zaległych składek mimo braku całkowitej nieściągalności. Umorzeniu podlegają wyłącznie składki na ubezpieczenie własne tych osób.( poza składkami na ubezpieczenie chorobowe). ZUS może umorzyć należności, jeżeli dłużnik wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuacje rodzinną nie jest w stanie ich opłacić bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Umorzenie składek powoduje też umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz.887 z późn. zm.).

Termin dla obywatela
dowolny

Termin dla urzędu
bez zwłoki

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
W placówce ZUS, w której firma rozlicza się ze składek.

Warunki uzyskania ulgi
Tak zwana całkowita nieściągalność lub trwałe kłopoty finansowe.

Opinia
MARIUSZ ZIAJA
radca prawny

Każda osoba prowadząca działalność gospodarczą może ubiegać się w ZUS o uzyskanie umorzenia.
Nie ma znaczenia ani czas prowadzenia firmy, ani to, od jakiej podstawy ( 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia czy 30 proc. minimalnego wynagrodzenia) są naliczane składki na ubezpieczenie społeczne. W przypadku gdy płatnik nie zatrudnia pracowników i jest zobowiązany do opłacenia składek tylko za siebie, należności z tytułu nie opłacanych składek można objąć ulgę w całości.

Ważny adres:
www.zus.pl
www.e-inspektorat.pl
ROZLICZANIE I REKLAMACJA SKŁADEK

ZUS powinien przekazywać na konto do OFE 7,3 proc. tzw. podstawy wymiaru składki. Na przykład od każdego 1000 zł płacy pracownika do OFE powinno trafić 73 zł. Reszta zostaje w ZUS.

Brak składek w OFE ( lub ich niższa niż co miesiąc kwota) nie musi zawsze oznaczać, że nie zostały prawidłowo przekazane do funduszu. Trzeba pamiętać że składka emerytalna odprowadzana jest do ZUS tylko do określonego rocznego limitu ( trzydziestokrotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia). Obecnie (za 2006 r.) wynosi 73560 zł. Podobnie do ZUS nie są doprowadzone składki, gdy pracownik przebywa na przykład na bezpłatnym urlopie. Ta zasada działa też w drugą stronę. Różne podmioty maja obowiązek finansowania składek emerytalno – rentowych, gdy dana osoba nie pracuje. Uprawnione są do niej na przykład osoby na urlopach wychowawczych.

Osoby chcące sprawdzić poprawności składek zaksięgowanych przez OFE powinny dowiedzieć się u tzw. Płatnika składek ( najczęściej zatrudniająca firma) jaka jest podstawa ich wymiaru. Później trzeba pomnożyć ją przez 7,3 proc. jeśli wynik mnożenia będzie zgadzał się z tym, co przekazał ubezpieczonemu na wyciągu OFE, nie ma powodu do zmartwień.

Zanim ubezpieczony zdecyduje się na złożenie reklamacji braku składki w ZUS ( lub nieprawidłowości dotyczących ich wysokości) musi sprawdzić dane identyfikacyjne w liście przesłanym przez OFE u swojego pracodawcy. Chodzi tu szczególnie o numery PESEL, NIP oraz seria i nr dowodu osobistego, nazwisko i imię, a także adres.

Aby ZUS mógł przesłać do OFE składki, musi zidentyfikować osobę ubezpieczona ( za która składki przesyła pracodawca lub robi to ona sama) jako członek OFE. ZUS dokonuje tego w ten sposób, że porównuje dane, które przesłał za ubezpieczonego pracodawca, z tym, co wysłał do niego OFE. Jeśli dane się zgadzają ( w ZUS nazywają to scalanie danych) przesyła należna OFE część składki emerytalnej, natomiast jeśli się różnią, może mieć z tym kłopot.

Jeśli wiadomo, że pracodawca przekazał składki i dokumenty rozliczeniowe do ZUS w terminie, dane identyfikacyjne zgadzają się zarówno w firmie, jak i w OFE, a mimo to składka nie znajduje się na koncie trzeba złożyć reklamacje do ZUS.

Należy zrobić to w tym oddziale ZUS, do którego pracownik zgłaszany jest przez pracodawcę lub tam, gdzie osoba prowadząca działalność odprowadza za siebie składki. Reklamacje do ZUS trzeba złożyć na piśmie – osobiście lub pocztą. Formularz reklamacji dostępny jest w oddziale ZUS, na stronie internetowej zakładu ( www.zus.pl), powinny nim również dysponować OFE.

Dane potrzebne do złożenia reklamacji ubezpieczony będzie czerpał z trzech źródeł:
- z własnych dokumentów - dane identyfikacyjne (numery, imię i nazwisko, adres),
- z formularza umowy przystąpienia do OFE – datę podpisania deklaracji,
- z dokumentów pracodawcy (np. ZUS RMUA) – dane pracodawcy ( REGON, NIP, siedziba firmy).
Dodatkowo do formularza trzeba wpisać, jakiego okresu dotyczą wątpliwości.

Do formularza można tez dołączyć kopie deklaracji ZUS RMUA – zaświadczenie pracodawcy o przekazaniu składek. Najlepiej formularz odbić na ksero i zostawiając go w ZUS poprosić o potwierdzenie jego złożenia na kopi.

Wymagane dokumenty:
Własne dane identyfikacyjne i dane zakładu pracy.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (tj. Dz. U. Z 2004 r. nr 159, poz. 1667 z późn. zm.).

Termin dla obywatela
brak

Termin dla urzędu
raz na rok

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
Najpierw sprawdzić stan konta w funduszu, ewentualnie złożyć reklamacje w ZUS.

Warunki otrzymania informacji o stanie konta w OFE
Członkostwo lub własne zamówienie.

Eksprci radzą
MARLENA MARCZAK-OBRĘBOWSKA
Kierownik Działu Obsługi Funduszy emerytalnych Pekao Financial Services

PTE zarządzające środkami członków OFE nie maja co do zasady prawo dochodzić brakujących składek w ZUS. To sam ubezpieczony może uzyskać tam informacje, dlaczego nie ma składki na koncie i ewentualnie złożyć reklamacje. Wiąże się to z tym, że to on posiada informację, za jakie okresy i w jakiej wysokości powinien mieć na kacie pieniądze. Dysponuje na przykład wiedzą, czy nie przekroczył tzw. trzydziestokrotności i czy składki powinny jeszcze wpływać na konto do OFE. Fundusze pomagają klientom w załatwianiu formalności związanych z reklamacją – podpowiadaj co i jak zrobić, jak wypełnić formularz reklamacji czy jakich odsetek za opóźnienie się domagać.

WOJCIECH WYSZYŃSKI
Instytut Ekonomi Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Klient OFE może domagać się od ZUS odsetek w razie nie przekazania składki w terminie. Jeśli ZUS się spóźni, członkowie OFE do końca 2002 r. jako zadośćuczynienie przysługiwały odsetki ustawowe. Od początku 2003r. Ich wysokość zależy od rentowności bonów skarbowych i jest ogłoszona co kwartał przez ZUS. Od marca do końca czerwca tego roku wynoszą one 4,15 proc. w stosunku rocznym. Ich wysokość można sprawdzić na stronie www.zus.pl ( w dziale komunikaty).

Ważny adres:
www.knuife.gov.pl
www.igte.com.pl
ZMIANA FUNDUSZU EMERYTALNEGO

Fundusz emerytalny można zmienić w trakcje tzw. sesji transferowych. Odbywają się one w każdym kwartale - na koniec lutego, maja, sierpnia, i listopada. Aby zmiana odbyła się w najbliższym terminie tej sesji, trzeba podpisywać umowę z nowym funduszem najpóźniej do 25 dnia miesiąca go poprzedzającego ( czyli do 25 stycznia, kwietnia, lipca i października) oraz zawiadomić dotychczasowy fundusz o zamiarze odejścia.

Klient OFE może zmienić swój fundusz przed upływem 2 – letniego stażu członkowskiego pod warunkiem, że z własnych pieniędzy wniesie opłatę za zmianę, na rzecz dotychczasowego funduszu. W pierwszym roku członkostwa wynosi ona 160 zł w drugim – 80 zł. Im dłużej ktoś należy do funduszu tym mniej płaci.

OFE ma obowiązek poinformować klienta, przystępującego do innego funduszu, o wysokości opłaty pobieranej przez powszechne towarzystwo emerytalne ( PTE zarządza OFE) z tytułu zmiany. Ponieważ klient OFE będzie musiał zapłacić za nią z własnej kieszeni, PTE ma też wskazać rachunek bankowy, na który ma przekazać opłatę. Fundusz, który chce opuścić, uzna, że opłata została uiszczona ( pod tym warunkiem „ wypuści” klienta), jeżeli wpłynie ona na rachunek wskazany przez niego do 7 dnia miesiąca, w którym jest dokonywana wypłata transferowa.

Aby dokonać zmiany funduszu należy zrobić dwie rzeczy:
- podpisać umowę z nowym funduszem. Umowa ta musi zostać podpisana na formularzu dla osób będących dotychczas członkami innego OFE. Zawrzeć trzeba ją trzeba do 25 dnia poprzedzającego miesiąc wypłaty transferowej, aby została zgłoszona w najbliższej sesji transferowej. Jeśli termin nie będzie zachowany, umowa będzie czekać na do następnego transferu. W praktyce wystarczy zadzwonić na infolinie OFE, do którego chcemy się przenieść – tam uzyskuje się informacje jak podpisać umowę ( zazwyczaj OFE wysyła do osoby chcącej do niego przystąpić swojego agenta, można toteż już zrobić w internecie),
- zawiadomić dotychczasowy fundusz o chęci rozwiązania umowy na odpowiednim formularzu. W praktyce dostarcza go zazwyczaj agent nowego OFE, często to on wysyła go do dotychczasowego OFE. Aby zawiadomienie o chęci rozwiązania umowy było skuteczne, należy je wypełnić i przesłać listem lub doręczyć osobiście niezwłocznie od daty podpisania umowy z nowym OFE.

Wymagane dokumenty:
Własne dane identyfikacyjne oraz formularz przejścia.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997r. O organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (tj. Dz. U. Z 2004 r. nr 159,poz. 1667 z późn. zm.).

Termin dla obywatela
dowolny

Termin dla urzędu
brak

Opłata
50 zł, 160 zł lub brak

Gdzie załatwić?
W funduszu do którego chcemy przystąpić.

Warunki przejścia
Zawiadomienie dotychczasowego OFE.

Opinia
WOJCIECH WYSZYŃSKI
Instytut Ekonomi Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Trzeba pamiętać, że zmiana OFE wiąże się nie tylko z koniecznością wniesienia opłaty za zmianę funduszu przed upływem 2 lat. Dodatkowym kosztem, jaki należy kalkulować przed zmiana OFE, jest utrata dotychczasowego stażu członkowskiego i obliczanie go w nowym funduszu od nowa. Prawie wszystkie OFE wynagradzają (choć w mniejszym stopniu niż na początku reformy ) swoich uczestników pobieraniem coraz niższych prowizji w miarę nabywaniu przez nich stażu. Trzeba więc porównać prowizje pobierana w starym i nowym OFE, bo może się zdarzyć, że przepisując się do innego OFE zapłacimy wyższą prowizje niż w starym.

Ważny adres:
www.knuife.gov.pl
RENTA SOCJALNA

Prawo do renty socjalnej przysługuje osobie, która jest pełnoletnia, jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
- przed ukończeniem 18 roku życia,
- w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia,
- w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Renta może być przyznana na stałe – jeżeli niezdolność do pracy jest trwała, lub na wskazany okres – jeśli niezdolność do pracy jest czasowa.

Osoba, która była uprawniona do renty socjalnej i której prawo do tej renty ustało w związku z osadzeniem w areszcie wskutek tymczasowego aresztowania lub w zakładzie karnym w celu odbycia kary pozbawienia wolności, może zgłosić wniosek o przyznanie renty socjalnej w wysokości 50 proc. kwoty tej renty. Renta w tej kwocie jest przeznaczona na pokrycie wydatków związanych z opłatami ponoszonymi z tytułu czynszu lub innych należności za lokal mieszkalny ( dom jednorodzinny).

Renta w tej kwocie przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:
- jest osoba samotnie gospodarującą,
- nie posiada innego przychodu,
- nie ma ustalonego prawa do renty rodzinnej,
- jest właścicielem lokalu mieszkalnego ( domku jednorodzinnego), albo której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu albo jest najemca lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, innych jednostek samorządu terytorialnego albo stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych oraz
- zobowiąże się pisemnie, że z kwoty tej renty będzie dokonywała opłat z tytułu czynszu lub innych należności za lokal mieszkalny ( dom jednorodzinny), a w lokalu tym (domu) nie przebywają inne osoby.

Dokumenty niezbędne do potwierdzenia uprawnienia do renty socjalnej:
- kopie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, o niezdolności do pracy lub o inwalidztwie, uprawniających do renty na podstawie ustawie o pomocy społecznej,
- kopie zaświadczeń szkoły, szkoły wyższej lub jednostki prowadzącej studia doktoranckie o uczęszczaniu do niej z tych szkół albo o odbywaniu aspirantury, które stanowiły podstawę do przyznania renty socjalnej

Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz.1268).
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. 2004 nr 39, poz.353 z późn. zm.).

Termin dla obywatela
brak

Termin dla urzędu
miesiąc

Opłata
brak

Gdzie załatwić?
Oddział ZUS właściwy dla miejsca zamieszkania.

Ekspert radzi
KATARZYNA SAŁAJCZYK
ekspert Centrali ZUS

Wniosek wraz z niezbędna dokumentacja należy złożyć w jednostce ZUS właściwej dla swojego miejsca zamieszkania. Renta socjalna jest przyznawana nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie na czas niezdolności do pracy, nie wcześniej niż po ustaniu okresu ich pobierania.

Ważny adres:
www.zus.pl
Urząd Gminy Nowa Brzeźnica
Biuletyn Informacji Publicznej
Komunikacja
Urząd Gminy Nowa Brzeźnica, ul. Kościuszki 103, 98-331 Nowa Brzeźnica, woj. łódzkietel.: 48 34 311 96 70, fax: 48 34 346 11 20, email: urzad@nowabrzeznica.pl, http://www.nowabrzeznica.pl
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI